ABD’de başkanlık seçimini Donald Trump’ın kazanmasının ardından yapılan bazı haberlerde, Facebook’ta paylaşılan yalan haberlerin seçim sonucunu etkilediği iddia edildi. Geçtiğimiz dönemde ‘trendler’ sekmesinde yayınlanan haberlere editörlerin müdahale ettiği iddiaları üzerine tüm haber editörlerini işten çıkarıp yerine bir algoritma yerleştiren Facebook, artık haberleri maniple etmek isteyen kişilere karşı daha savunmasız hale gelmişti.
Algoritmanın kurallarını öğrenen kötü niyetli kişiler, kendi oluşturdukları ağlarda paylaştıkları sansasyonel yalan haberlerle daha fazla kişiye ulaşmayı başardı. Makedonya’da, ABD seçimleri ile ilgili yalan haberler hazırlayıp bu haberleri dolaşıma sokarak reklam geliri elde eden bir grup olduğu tespit edildi.
“Papa Trump’a destek verdi” iddiası
Bu haberlerden bazılarında Hillary Clinton’ın e-postalarını araştıran bir FBI yetkilisinin ölü bulunduğu ve Papa’nın Donald Trump’a destek verdiği gibi iddialar yer aldı. Tamamen asılsız olan bu iddialar, Facebook’ta her gün paylaşılarak milyonlarca kişiye ulaştı. Bazı kesimlere göre bu tarz haberler insanların seçimler hakkındaki görüşlerini etkiledi ve son anketlerde geride olduğu görülen Trump’ın başkan seçilmesine yol açtı.
https://twitter.com/riptari/status/796491164283244544
Mark Zuckerberg ise konu ile ilgili olarak, “Bazı insanlar için seçim sonuçlarının büyük bir şok olduğunun farkındayız ancak sonuçların sadece Facebook’ta yayınlanan birkaç sahte haberle etkilendiğini iddia etmek bir empati eksikliğidir.” şeklinde konuştu. İnsanların ana sayfalarına düşen sahte haber oranının çok düşük olduğuna dikkat çeken Zuckerberg, seçmenlerin oy verirken Facebook’ta gördükleri şeyleri değil, kendi yaşam tecrübelerini baz aldıklarını belirtiyor.
Mark Zuckerberg says fake news "surely had no impact" on election.
— Will Oremus (@WillOremus) November 11, 2016
Facebook yanlış yönlendiriyor
Ancak Zuckerberg’e katılmayan pek çok kişi var. Genel olarak Facebook’un insanların sadece kendi görüşlerine uygun içerik görmesini sağladığı ve bunun kişilerin daha radikal görüşlere sahip olmasına sebep olduğu düşünüyor. Ana sayfadaki çeşitlilik eksikliği insanları belirli bir görüşe bağlanmaya itebiliyor. Zuckerberg bu duruma yanıt olarak ana sayfayı çeşitlendirmeye çalıştıklarını, herkese farklı görüşlerden içerikler sunduklarını ancak bazı kullanıcıların bu tarz içerikleri engellediklerini belirtti.
Facebook başkan yardımcısı Adam Mosseri sahte haberler konusunda harekete geçmeleri gerektiğini kabul ederken, sosyal medya sitesinin bunun için ne gibi bir uygulamada bulunacağı konusunda bilgi vermedi. Mosseri yaptığı açıklamada “Şu anda sitede bu tarz içerikleri tespit edecek bir sistem bulunmuyor ancak kullanıcılarımızdan gelen raporlar doğrultusunda şüpheli içerikleri inceliyor ve sahte olanları yayından kaldırıyoruz.” şeklinde konuştu.
