Jev dosyası: TypeSafe Jev, Noul ve LitJev
Jev, TypeSafe’in kamuya açık ilk System One modeli. Şirket onu iki yıllık sessiz bir çalışmanın ardından Eylül 2026’da duyurdu. Modele bir state ve birkaç tipli soru gönderiyorsunuz; Choice, Score ya da Noul cevabı olasılıklarıyla birlikte geri geliyor. Ne olacağına kod karar veriyor. Sohbet yok, paragraf yok.
İş dar, buradaki yazılar da onu öyle ele alıyor. 19 Eylül’de uzun bir giriş yazısı yazdım, ardından 20-26 Eylül arasında her gün bir bölüm yayımladım. Hız ve fiyat rakamları, yazıda aksi belirtilmedikçe TypeSafe’in kendi rakamları. LitJev gibi açık projeler de bağımsız denemeler, TypeSafe modelinin kopyası sayılmazlar.
Buradan başlayın
- LitJev ve TypeSafe Jev: yazılım için System One karar modeli: Giriş yazısı. Jev ne döndürüyor, “halüsinasyon yapmıyor” iddiası nerede bitiyor, lansman fiyatları ve demolar.
- Noul veri tipi nedir? Jev’in evet/hayır olasılık tipi: Noul araması yapıp geldiyseniz ilk durak burası.
- Jev’e hangi kapıdan girilir, nerede kapıdan çevrilir?: OpenRouter, Vercel ve Cloudflare üzerinden erişim; LitJev ve öteki açık projeler.
Okuma sırası: yedi bölümlük seri
Seri 20-26 Eylül 2026 arasında her gün bir bölümle çıktı. Sonraki bölümler öncekilere gönderme yaptığı için sırayla okumak en rahatı.
- 1. gün: Choice, Score ve Noul (20 Eylül). Üç soru tipi, field path ve üçünü birden kullanan tek çağrı.
- 2. gün: Confidence ve RLCD (21 Eylül). Güven değeri olasılık dağılımından nasıl çıkıyor, eşikler riske göre nasıl ayarlanıyor.
- 3. gün: Hız ve maliyet (22 Eylül). Paralel örnekleyici, 70-500 ms iddiası ve milyon input token başına 0,042 dolarlık fiyat.
- 4. gün: Ajan guardrail’leri (23 Eylül). Şemaya uyan bir araç çağrısı neden yine de tehlikeli olabilir; örnekler jev-guard ve Canny.
- 5. gün: Context compaction (24 Eylül). Ajan geçmişini Noul sorularıyla budamak, kalan metne dokunmamak.
- 6. gün: Gerçek zamanlı demolar (25 Eylül). Doom, Wikiracing ve tarayıcı döngüleri; hepsi pikselle değil, metin state ile çalışıyor.
- 7. gün: Ekosistem ve sınırlar (26 Eylül). Erişim kapıları, açık kopyalar ve LLM’de kalması gereken işler.
Önce genel çerçeveyi görmek isterseniz 1. günden önce 19 Eylül tarihli giriş yazısına bakın.
Kavramlar ve primitive’ler
Jev, state ile adı konmuş soruları alıyor ve soruların hepsini paralel değerlendiriyor. Adı Daniel Kahneman’ın System 1 ve System 2 ayrımından geliyor. Hızlı ve dar yargı Jev’in işi; uzun soluklu akıl yürütme dil modellerinde kalıyor.
- TypeSafe Jev giriş yazısı: state ve sorulardan oluşan istek, System One çerçevesi, TypeSafe’in jev-1.13 jaggedness notları.
- Jev primitive’leri: Choice, Score ve Noul arasında nasıl seçim yapılır, modelin cevaplayabileceği soru nasıl yazılır.
- Jev confidence ve RLCD: Güven değeri, Choice ya da Score dağılımının şeklinden türetiliyor. RLCD ise TypeSafe’in eğitim yöntemine verdiği ad.
Noul veri tipi
Noul, evet/hayır biçimindeki bir önermenin doğru olma olasılığını 0 ile 1 arasında bir sayı olarak veriyor. Ayrı bir confidence alanı yok. “Noul veri tipi” diye aransa da Noul, TypeSafe API’sindeki bir soru tipi; Python’daki bool gibi yerleşik bir tip değil.
- Noul veri tipi nedir?: Python örneği ve eşik önerileriyle ayrıntılı anlatım.
- Noul’un neden confidence alanı yok?: Cevabı confidence yazısında.
- Uygulamada Noul: context compaction: Fast-jev-compaction her araç çağrısı için Jev’e iki evet/hayır sorusu soruyor.
- İade kapısı olarak Noul: Guardrail yazısındaki OpenRouter örneği üç Noul sorusu ve 0,9 / 0,1 eşikleriyle çalışıyor.
LitJev ve açık kopyalar
LitJev, hazır Qwen checkpoint’lerini ek eğitim yapmadan sarıyor ve tipli seçenekleri doğrudan puanlıyor, cevap metni üretmiyor. README’si projeyi varsayıma dayanan bir replika olarak tanımlıyor ve olasılıkların varsayılan halde kalibre olmadığını açıkça yazıyor. LitJev, TypeSafe’in Jev’i değil. openjev, Kev ve NanoJev de değil.
- LitJev nedir? Qwen üzerinde eğitimsiz Jev denemesi (9 Ekim). Apache-2.0 yerel /v1/systemone reproduksiyonuna özel yazı.
- Jev ekosistemi: açık kopyalar: LitJev, openjev, Kev ve NanoJev yan yana, lisanslarıyla ve model boyutlarıyla.
- Topluluk haritası: awesome-jev listesindeki proje sayısı 19 Eylül’de 100’ü geçmişti.
Ajanlar ve guardrail’ler
- Jev ajan guardrail’leri: şema geçerli olmak güvenli demek değil: Önce deterministik kontroller, sonra olasılıklar, en son izin ver, sor ya da reddet.
- Jev context compaction: Model neyi puanlayabilir, host kodu neyi mutlaka tutmalı.
- Tarayıcı ajan döngüleri: Gerçek zamanlı yazıda A11Y ağacı ve indekslenmiş DOM tablosuyla çalışan örnekler.
Hız ve maliyet
- Jev hızı ve maliyeti: TypeSafe’in verdiği 70-500 ms uçtan uca süre, ücretsiz output ve 193,6 kat ile 444,6 kat rakamlarının neden tavan iddiası olduğu.
- Saatte 7 dolara Doom: 10 Hz’lik döngünün maliyeti ve rate limit’lerin tasarımı nasıl şekillendirdiği.
- Soruları tek çağrıda toplamak: Tek toplu çağrının 13 ayrı çağrıya göre 12,2 kat ucuz çıktığı cookbook denemesi.
Ekosistem ve sağlayıcılar
- Clef ve Jev: Cloudflare’in açık ağırlıklı karar modelleri (10 Ekim). Cloudflare’in Jev uyumlu modelleriyle fiyat farkı, latency ölçümündeki çekince, küçük bağımsız testler ve hangisinin nerede işe yaradığı.
- Üç kapı: OpenRouter Decisions API, Vercel AI Gateway, Cloudflare Workers AI ve TanStack AI’ın ortak decide() katmanı.
- Sağlayıcı kimlikleri ve sürüm sabitleme: OpenRouter’da typesafe/jev-1.13, Vercel’de typesafe-ai/jev, Cloudflare’de typesafe/jev.
Gerçek zamanlı demolar
- Jev real-time: Doom, Wikiracing ve tarayıcı ajan döngüleri: Metin state, Choice’un 255 seçenek sınırı ve önce puanlayıp sonra seçme düzeni.
Gündemde Jev
- AI haftalık, 14-20 Eylül 2026: Pazar bülteninde karar modellerine ayrılan kısa bölüm.
- OpenAI DevDay 2026: Simon Willison’ın Jev’e cevap gibi gördüğü Decisions API.
Sık sorulanlar
Noul ne demek?
Jev’in üç soru tipinden biri. Evet/hayır biçiminde bir önerme veriyorsunuz, “evet” olasılığı 0 ile 1 arasında bir sayı olarak dönüyor. 0,5 civarı “orta” anlamına gelmiyor, modelin iki okuma arasında kaldığını gösteriyor. Ayrıntılı anlatım.
Noul bir veri tipi mi?
Programlama dili anlamında değil. TypeSafe API’sinde tipli bir soru ve cevap. Dönen değer sayı ama Noul, bool ya da float gibi yerleşik bir tip değil; “Noul programlama” diye ayrı bir dil de yok. Vercel’in AI SDK’sı aynı yapıya Boolean diyor.
LitJev nedir?
Hazır Qwen checkpoint’leri üzerinde, eğitim yapmadan Jev tarzı tipli kararlar üreten, Apache-2.0 lisanslı açık bir proje. Kendi README’si olasılıkların varsayılan halde kalibre olmadığını yazıyor. LitJev özel yazısı; öteki açık kopyaların ekosistem haritası.
Jev’deki System One ne anlama geliyor?
TypeSafe, Kahneman’ın hızlı yargı ile yavaş düşünme ayrımını ödünç alıyor. Yazılımın içindeki dar ve hızlı kararlar Jev’e kalıyor; yazmak, planlamak ve uzun akıl yürütme dil modellerinin işi. Giriş yazısı bu sınırı anlatıyor.
Jev ne kadar hızlı, ne kadar ucuz?
TypeSafe lansmanda uçtan uca 70-500 ms civarı bir süre ve milyon input token başına 0,042 dolar fiyat verdi; output ücretsiz. Bunlar şirketin rakamları, kendi trafiğinizde ölçmeden güvenmeyin. Hız ve maliyet yazısı.
RLCD nedir?
Reinforcement Learning for Calibrated Decisions; TypeSafe’in Jev’i eğitme yöntemine verdiği ad. Yöntemin tamamını bağımsız olarak yeniden kuran bir çalışmaya henüz rastlamadım. Confidence ve RLCD yazısı.
Jev dışındaki yazılar
Günlük AI gündemi ve derin incelemeler Yapay Zeka kategorisinde, güvenlik yazıları da Siber Güvenlik başlığında. Yeni Jev yazıları yayımlandıkları gün bu sayfaya eklenecek.