AI gündemi çoğu hafta yeni model isimlerini yarıştırarak kapanıyor. Bu AI haftalık özet ise üç kısa soruyla açılıyor: Felaket ihtimali yüzde kaç, güvenlik testinden kalan model kesin durdurulur mu, zarar çıkarsa hesabı kim öder?
Beyaz Saray’daki gönüllü özdenetim anlaşmasından altı gün sonra, New York Belediye Meclisi 5 Ekim’de OpenAI, Anthropic, Google ve Meta’ya bunları yemin altında sordu. Üç sorunun hiçbirine dört şirketten net bir yanıt çıkmadı. Haftanın en önemli haberi buydu.
Diğer gelişmeler aslında bu oturumun etrafına kolayca diziliyor. Claude’un siber marifetleri kimlik kontrolüne bağlandı. OpenAI karar vermeyi ayrı bir API, düşük gecikmeyi pahalı bir hizmet sınıfı yaptı. Google Cloud, ajana şirket içinde kalıcı kimlik biçmeye hazırlanıyor. Axios ise cuma günü, şirketlerin AI ile bağlantılı büyük bir olayın ardından kopacak siyasi fırtınayı şimdiden çalıştığını yazdı; beklenen olayın en güçlü adayı bir siber saldırı.
Bu yüzden yapay zeka gündemini bu hafta model sıralamasıyla okumadım. Konu bu kez kapıyı kimin açtığı, içeride kimin adına işlem yapıldığı ve işler ters gittiğinde telefonun kime gideceği.
🏛️ New York yemin ettirdi, net yanıt yine çıkmadı
New York Belediye Meclisi 5 Ekim’de pek sık başvurmadığı bir yöntemle Committee of the Whole oturumu düzenledi. 51 üyeden yaklaşık 40’ı katıldı. Saat 11.00’de başlayan toplantı uzadı; OpenAI’dan Morgan Dwyer, Anthropic’ten Logan Graham, Meta’dan Shane Cahill ve Google’dan Alice Friend yemin altında ifade verdi.
Bu isimleri aynı oturuma getirmek bile kolay olmamıştı. Meclis 28 Eylül’de celp yetkisi verdikten sonra şirketlerin çoğu katılmayı kabul etti. Meta bu baskı olmadan gönüllü geldi. Elon Musk’ın SpaceXAI şirketi ise celbe rağmen ortada yoktu. Meclis Başkanı Julie Menin bunu “doğrudan ihlal” diye niteledi, mahkeme yoluyla yaptırım arayacaklarını söyledi.
Menin’in sorusu dolambaçsızdı: İleri AI sistemlerinin en kötü ihtimalle bir felakete yol açma riski yüzde kaç?
Dwyer, “Bilmiyorum. Yüzde 1, 10 ya da 20 olmasının önemli olduğunu da düşünmüyorum” dedi. Ardından bu oranların hiçbirinin kabul edilebilir olmadığını, insan denetiminde tutulacağına dair çok güçlü bir gerekçe sunulamayan modellerin eğitilmemesi gerektiğini ekledi. Menin yanıtı “en hafif ifadeyle ciddiyetsiz” buldu; öldürme ihtimalini hesaplayamayan bir ilaç şirketiyle karşılaştırdı.
Diğerlerinden de rakam gelmedi. Graham, Anthropic’in siber güvenlik ve kontrol kaybı testlerini anlattı fakat yüzde vermedi. Cahill, hatalı bir sayı söylemek yerine daha sonra yanıt ileteceklerini belirtti. Friend ise böyle bir olasılığı hesaplayacak yeterince sağlam bilimsel yöntem bulunmadığını söyledi. Tek tek bakınca temkinli cevaplar. Yan yana dizilince tuhaf bir boşluk bırakıyorlar: Sistemleri daha yetenekli hâle getirmek için büyük paralar harcayan şirketler, kamunun önünde riskin büyüklüğüne dair ortak bir ölçü sunamıyor.
Sorumluluk faslı daha iyi değildi. Kontrolden çıkan bir sistem para kaybına, veri sızıntısına, yaralanmaya ya da ölüme yol açarsa bedeli kim karşılayacak? Dwyer, OpenAI’ın sistemlerini güvenli biçimde geliştirmekten sorumlu olduğunu anlattı ama hukuki sorumluluğu şirketin üstlenip üstlenmeyeceğine doğrudan yanıt vermedi. Graham konunun uzmanlık alanı dışında olduğunu söyledi. Cahill varsayım yürütmek istemedi. En açık ilke Google’dan geldi: Friend, “AI olmadan yasadışıysa AI ile de yasadışıdır” dedi. Fakat model sağlayıcısı, sistemi kullanan kurum ve son kullanıcı arasındaki pay yine havada kaldı.
Menin bir sınır daha çizmeye çalıştı. Şirket içi güvenlik testinden ya da bağımsız üçüncü taraf doğrulamasından geçemeyen model, otomatik olarak rafta mı kalır? Dört şirketten de koşulsuz bir “evet” duyulmadı. Dwyer geçmişte ertelenen OpenAI sürümlerini ve daha geniş değerlendirme sürecini işaret etti. Süreç elbette gerekli. Ticari baskı geldiğinde esneyen bir süreç, sabit sınırla aynı şey değil.
Eski çalışanların ifadeleri daha sertti. OpenAI ve Anthropic’te görev yapmış Jacob Coxon, “Tam olarak kontrol edemiyoruz” dedi. İnsanlığın kontrolü kaybetme ihtimalini yüzde 50’nin üstünde gördüğünü, insan neslinin tükenmesinin de olası sonuçlar arasında bulunduğunu anlattı. Eski OpenAI çalışanı Daniel Kokotajlo ve eski DeepMind çalışanı Alex Turner da kürsüdeydi. amNewYork’un aktardığına göre Turner, AI’ın bir gün kontrolü ele geçirmesi ihtimalini kişisel olarak üçte bir civarında görüyor. Bunlar bilimsel uzlaşma değil, tanıkların kendi değerlendirmeleri. Yine de meclis üyelerinin neden kurumsal güvenlik sunumlarıyla yetinmediğini anlatıyor.
Meclisin önündeki yasa paketinde üçüncü taraf doğrulaması, insan eliyle devreye girecek kapatma mekanizmaları, ihbarcı teşvikleri, özel dava hakkı ve belediye sistemlerindeki olayların 24 saat içinde bildirilmesi var. O gün oylama yapılmadı. New York’un RAISE Act tartışması da yeniden açıldı. Eyalet Senatörü Andrew Gounardes, şirketlerin ilk ve daha sert metne karşı lobi yaptığını söyledi; Meclis Üyesi Alex Bores ise OpenAI’ı RAISE konusundaki tutumu hakkında yemin altında yalan söylemekle suçladı.
Bir ayrıntı daha: OpenAI, Kasım 2025’e kadar uzanan geçmiş ajan uyumsuzluğu vakalarını inceliyor. Dwyer, şu ana dek New York yönetimini ya da kent sakinlerini etkileyen bir olaydan haberdar olmadığını, incelemenin sürdüğünü söyledi. New York’u etkileyen bir vaka çıkarsa ilgili tarafları bilgilendireceklerine söz verdi; OpenAI sonuçları kamuoyuyla paylaşmayı da planlıyor.
Belediye Meclisi’nin toplantı özeti alışıldık basın bültenlerinden daha açık. New York bu oturumla frontier AI sorununu çözmedi. Fakat celp ve yemin, gönüllü ilkelerin altında kaç tane bağlayıcı taahhüt bulunduğunu görmemizi sağladı. Pek fazla değil.
🔓 Anthropic siber erişime üç ayrı anahtar taktı
Önce rakam: Anthropic’in duyurusuna göre, Glasswing ortakları Nisan ile Temmuz 2026 arasında en az 129 bin doğrulanmış yazılım açığı buldu. Şirketin kendi açık kaynak taraması da Nisan-Ekim döneminde 5 bin 500 açık ekledi. Doğrulanan bu açıkların 33 binden fazlası şimdiye kadar kritik ya da yüksek önem seviyesinde sınıflandı. Anthropic bu toplamı eksik sayıyor, çünkü veri Glasswing ortaklarının yalnızca bir bölümünden gelen anketlere dayanıyor; gerçek etkinin en az beş kat fazla olmasını bekliyor.
Bu kadar güçlü bir aracın kimlere açılacağı, doğal olarak ürünün merkezine yerleşti. Anthropic 6 Ekim’de Project Glasswing ile eski Cyber Verification Program’ı birleştirip üç katmanlı yeni CVP’yi duyurdu. Opus 5.5, Fable 5.1 ve Sonnet 5.5 genel kullanımda siber işlerin çoğunu engellemeyi sürdürecek. Kimlik ve kullanım amacı doğrulananlar Opus 5.5, Sonnet 5.5, Mythos 5.1 ve gelecek modellere daha geniş yetkiyle ulaşacak.
Defense Access en kalabalık grup için. SOC ekipleri, olay müdahalesi, zararlı yazılım tersine mühendisliği, açık analizi ve doğrulaması burada. Kritik altyapı işletmecilerinden küçük şirketlere, açık kaynak bakımcılarından geçmişte açık bildirmiş bireysel araştırmacılara uzanan geniş bir başvuru listesi var. Yanıt hedefi birkaç gün.
Yetkili sızma testi yapacak kurumlar Red Team Access’e başvuracak. Bireysel araştırmacı kabul edilmiyor, inceleme haftalar sürüyor. Beklerken Defense Access kullanılabiliyor. Fidye yazılımı, fiziksel zarar, kitlesel kesinti ve yüksek riskli güvenlik sistemleri için gerçek zamanlı engeller burada da açık.
Specialized Access ise uçuş işletim sistemi, elektrik şebekesi, telekom ağı, bankalar arası altyapı ve kamu idare ağı gibi kritik sistemleri test etmeye resmen yetkili kurumlara ayrılmış. En az engel bu katta. Onayı Anthropic tek başına vermeyecek; ABD hükümeti de incelemeye katılacak. Glasswing’in mevcut üyeleri, hâlihazırda kullandıkları modeller için yeniden sıraya girmeyecek.
İzin farkı benchmark’a doğrudan yansıyor. Anthropic, Opus 5.5’i CyScenarioBench’te her katman için 10 görevde beşer denemeyle sınadı. CVP olmadan her görev daha ilk prompt’ta engellendi. Defense Access’te 50 denemenin 46’sı bir noktada takıldı. Red Team Access’te hiç engel çıkmadı, model 50 görevin 34’ünü tamamladı. Anthropic bu sonucu, modelin hiçbir koruma olmadan ulaştığı yüzde 67,6’lık başarı oranıyla fiilen aynı sayıyor.
Karşılığında veri saklama şartı var, çünkü kötüye kullanım izlenecek. Müşterinin depolamayı kontrol edeceği Enterprise Frontier Safeguards sonbaharın ilerleyen bölümüne bırakıldı. Bu arada Fable 5.1 ya da Mythos 5.1 kullanan ZDR müşterileri sıfır veri saklama düzenini bozmadan CVP’ye katılabiliyor. Claude Platform, Vertex AI ve Microsoft Foundry programı destekliyor. Bedrock erişimi ise EFS şartlarını karşılayan müşterilerle sınırlı.
Eskiden “Claude bu isteği neden reddetti?” diye konuşuyorduk. Yeni soru daha kurumsal: İsteği kimin hesabı gönderdi ve o hesaba hangi kapı açıldı?
⚡ Decisions API neye karar veriyor?
Bir milyon girdi tokenı 0,10 dolar. Çıktıya, cache okumaya ya da cache yazmaya ayrıca ücret yok. OpenAI’ın 6 Ekim’de herkese açtığı Decisions API betasının geliştirici forumundaki duyurusuna göre fiyat özeti bundan ibaret. Aynı başlıktaki yanıtlara göre girdi cache’i şimdilik yok; yüksek hacimli sınıflandırma işlerini taşımayı bu yüzden daha az cazip buluyorlar.
Ucuzluk tek başına açıklayıcı değil. gpt-6-luna ile çalışan POST /v1/decisions, uzun uzun konuşmak yerine uygulamanın önüne küçük bir karar bırakıyor. Metin ve görsel kabul ediyor. Bir önermenin doğru olma ihtimali predicate, sabit seçenekler ile güven puanları choice, ölçüte bağlı sayısal değer ise score olarak dönüyor. Şirketin verdiği bilgiye göre karar görevlerinde Responses API üzerinden çalışan GPT-6 Luna’dan yaklaşık 10 kata kadar hızlı.
İade talebi geldi, görsel kontrol edilecek, destek kaydı yönlendirilecek ya da ajanın sıradaki aracı seçilecek. Bu işlerin hiçbirinde edebiyat gerekmiyor. Doğru biçimde dönen küçük bir olasılık çoğu zaman yeterli.
Fakat biçim masum değil. OpenAI forumundaki yüklü para denemesinde aynı soruya predicate ile yaklaşık yüzde 70 tura olasılığı verilirken, choice seçildiğinde oran yaklaşık yüzde 98’e çıktı. Denemeyi yapan kullanıcıya göre Jev de bu konuda daha iyi değil. Sabit seçenekler belirsizliği süpürmüyor, yalnızca gözden uzaklaştırabiliyor.
Başka bir geliştirici, kelime oyunlarından ve bir sohbet oyunundan derlediği birkaç yüz soruda Jev’i yoruma dayalı sorularda daha ucuz, hızlı ve isabetli buldu; basit evet/hayır sorularında ikisi aşağı yukarı başa baş. Kendisi de bunu genel bir benchmark değil, güçlü bir ilk sinyal diye niteliyor. Bir başka kullanıcı ise Jev’in henüz görsel kabul etmediğini, Decisions’ın görsel kontrollerde bu boşluğu doldurabileceğini hatırlattı. Birkaç yüz örnek nihai hüküm için yetmez ama nerede dikkatli olunacağını gösterir.
Karar modellerinin Clef ve Jev kolunu merak edenler önceki karşılaştırmaya bakabilir. Buradaki yeni durum, ajanın muhakemesinden çıkan küçük hükümlerin ayrı uç noktaya ve ayrı faturaya kavuşması.
🏢 Google’ın yeni çalışma arkadaşına kimlik kuralı gerekecek
Bir yazılımın şirket e-postası ve takvim hesabı olması kulağa küçük ayrıntı gibi geliyor. Değil. Implicator ile New Way’in haberine göre Google’ın yeni Gemini agent’ı, kalıcı çalışma düzeninde şirket dizinine ayrı kimlikle girebilecek. Haberler ürünün seçilmiş müşterilerle özel önizlemede olduğunu, görevleri Gemini modelleriyle Anthropic Claude arasında dağıtabildiğini de söylüyor.
Resmi tarafta bildiklerimiz şöyle: Google Cloud ürünü 8 Ekim’deki Gemini at Work 2026 etkinliğinde “iş için evrensel ajan” diye tanıttı. Google’ın duyurusuna göre sistem kurumun iş bilgisini kullanıyor; soru yanıtlıyor, içerik ve kod üretiyor, plan kuruyor, araç ve becerilere bağlanıyor. Çıktıyı belgeye, gelen kutusuna ya da geliştirme ortamına teslim edebiliyor. Göreve uygun modeli kendisi seçiyor; maliyet kontrolü, güvenlik, yönetim ve yönetişim araçlarıyla geliyor.
Implicator’ın aktardığına göre Google Cloud CEO’su Thomas Kurian’ın tarifi şu: “Ona yalnızca talimat değil, hedef veriyorsunuz.”
Tam da bu yüzden e-posta meselesi önemli. Hedef alan, takvime giren ve kendi adına ileti gönderen yazılım artık sıradan sohbet kutusu sayılmaz. Hangi toplantıyı kabul edeceği, gizli belgeyi görüp göremeyeceği, mesajlarının kim tarafından denetleneceği ve proje kapanınca kayıtlarının ne olacağı baştan yazılmalı.
Genel kullanıma açılış için ekim sonu ile kasım başı konuşuluyor, ancak bunlar ikincil kaynakların aktardığı takvimler. Uzun süre çalışan ajanların ücreti de tam açıklanmadı. Bazı Gemini Enterprise ya da Workspace iş paketlerine ek ücret olmadan gireceği bilgisi dolaşıyor; resmi blog bunu kesinleştirmiş değil.
🚀 Hızlandı, fiyatı da altı katına çıktı
OpenAI, 8-9 Ekim civarında GPT-6.1 Sol için Ultrafast kipini API, Codex ve ChatGPT Work’e açtı. Şirketin iddiası Standard Sol’a göre 8 kata kadar hız ve GPT-6 Astra’ya yakın zekâ. Bunlar bağımsız test sonucu değil, OpenAI’ın ürün tanımı.
API kullananlar gpt-6.1-sol çağrısına service_tier: "ultrafast" ekleyebiliyor. Erişim bütün API kullanıcılarına açık. Fakat ürün belgelerini aktaran fiyat dökümüne göre tarife Standard’ın tam altı katı (kısa bağlam fiyatları):
| GPT-6.1 Sol API katmanı | 1 milyon girdi tokenı | 1 milyon cache girdi | 1 milyon cache yazma | 1 milyon çıktı tokenı |
|---|---|---|---|---|
| Standard | 2,00 $ | 0,10 $ | 2,50 $ | 10,00 $ |
| Ultrafast | 12,00 $ | 0,60 $ | 15,00 $ | 60,00 $ |
Codex ve ChatGPT Work tarafında Ultrafast, 500 dolarlık Pro paketiyle uygun Enterprise ve Education hesaplarına ayrılmış. Paket içindeki kullanım Standard’ın 8 katı hızla tükeniyor. Kredi ve kullandıkça öde hesabı ise 6 kat üzerinden işliyor. Enterprise çalışma alanlarında özellik, yönetici açana kadar kapalı.
Sol Ultrafast’ın hız sınırları ayrı; Build, Launch ve Grow paketlerindeki dakika başına token miktarı Astra Ultrafast’tan yüksek. Sol için ABD ve AB veri yerleşimi var. Belge özetine göre Astra Ultrafast hâlâ yalnızca ABD’de.
Playground’daki ilk kullanıcılar yaklaşık saniyede 49 token gördüklerini, vaat edilen farkı hissetmediklerini yazdı. OpenAI’dan Tibo (@thsottiaux), yavaşlığın Playground’un kendisinden, yani tarayıcıdaki görüntülemeden ve ağdan kaynaklandığını söyledi; ardından Playground için görüntüleme düzeltmesi yayımlandı. OpenAI ölçülmüş bir hız rakamı paylaşmadı. Bunu hız testi diye kabul etmek mümkün değil. Tam tersine, “8 kata kadar” ifadesinin her iş yükünde ayrıca ölçülmesi gerektiğini hatırlatıyor.
Buradaki yenilik hızdan çok tarife. Kod yazan modelin bekleme süresi artık arka planda iyileştirilen teknik ayrıntı değil, satın alınabilir hizmet sınıfı. Ajanın bir sonraki adıma geçmesi için altı kat ödemeyi kabul eden ekip ekspres şeride girecek. Bulut sağlayıcılarından tanıdığımız usul, prompt ekranına kadar geldi.
🧯 Cuma günü felaketin ertesi sabahı prova edildi
Pazartesi günü New York’ta dört şirket temsilcisinden hiçbiri felaket ihtimaline oran biçemedi. Cuma günü Maria Curi’nin Axios haberi, sektörün başka bir yerde çok daha somut cümleler kurduğunu gösterdi.
Habere göre Anthropic, OpenAI ve başka AI şirketlerindeki üst düzey isimler, büyük bir olaydan sonra kamuoyunun ve siyasetin göstereceği tepkiyi özel toplantılarda çalışıyor. Senaryonun güçlü adayı siber saldırı; hedefte finans hizmetleri, internet, elektrik ya da su altyapısı olabilir.
Axios’un kaynakları, çok sayıda kıdemli araştırmacı ve yöneticinin böyle bir olayı kaçınılmaz gördüğünü söylüyor. OpenAI sözcüsü buna mesafe koydu: Hazırlık tatbikatları yapılıyor ama senaryolar “kaçınılmaz kabul edilmiyor.” Anthropic yorum yapmadı. Axios’a konuşan pek çok sektör içi isim, büyük olayın 6-12 ay içinde yaşanacağını düşünüyor. İsimler açıklanmıyor, rakamın arkasında kamuya açık bir yöntem de yok.
Şirketler bir yandan en kötü ihtimalleri red-team çalışmalarıyla sınıyor. Diğer yandan kriz patladıktan sonra hazırlanacak yasalarda söz sahibi olabilmek için Kongre’yi nasıl bilgilendireceklerini düşünüyor. Tedbir kısmı anlaşılır. Kriz sonrasında yazılacak kurallarda söz sahibi olma çabası ise düpedüz siyaset.
Haberde güncel bir örnek de var. Güney Kore finans kurumlarını hedef alan son kampanyada, Çin’den bir hacker’ın DeepSeek dahil Çin menşeli AI araçlarıyla on binlerce banka müşterisinin verisini çaldığı öne sürülüyor. CrowdStrike’a göre saldırgan, çalınan veriyi satabileceği yerleri bulmak için Claude Code’dan da yardım istemiş. Bu olay, süper zekâya ara verme, yasak ve kill switch önerilerinin konuşulduğu siyasi zemine ekleniyor. Kapatma mekanizmasına iki partiden ve şirketlerden destek verenler var, çalışabilirliği tartışmalı.
Decrypt’in özetinde de görüldüğü gibi, bu haber yarın büyük saldırı olacağını kanıtlamıyor. Başka bir şey söylüyor: Laboratuvarlar felaketin ertesi gününü, Kongre’nin tepkisini ve çıkacak yasaları prova edilmeye değer buluyor. Pazartesi günkü kaçamak cevaplardan sonra not etmeye değer bir hazırlık.
📦 Ücretsiz krediye hücum kapıyı kapattı
Haftanın küçük ama manidar haberi yine erişim hakkındaydı. Anthropic’in startup pazarlama yöneticisi Sarah Wolf, 9 Ekim’de Claude Startups programının ilk 48 saatte, programın yayında olduğu önceki beş ayın 21 katı başvuru aldığını X’te açıkladı.
Kabul ölçütleri bu akına göre ayarlanmamıştı; Wolf’un ifadesiyle startup olmayan pek çok başvuru da onaylandı. Anthropic, Claude Team paketi ile 1.000 dolarlık API kredisi dağıtımını durdurdu. Daha önce kullanılan haklar geçerli. Teklifi henüz kullanmayanlar e-posta üzerinden yeniden doğrulanacak. Startup Stack içerikleri, Applied AI çalışma saatleri ve etkinlikler devam ediyor.
Ücretsiz frontier model kredisinin fırsat kollayanları çekmesi şaşırtıcı değil. İlginç olan, aynı sorunun bu hafta belediye meclisinden startup formuna kadar her yerde karşımıza çıkması: Hangi yeteneğe kim, hangi kimlikle, ne kadar kayıt bırakarak ve kaç paraya ulaşacak?
Belediye meclisi celp gönderiyor. Model şirketi kimlik belgesi soruyor. Bulut sağlayıcısı ajana e-posta açıyor. API şirketi hızlı şeride ayrı fiyat yazıyor. Aynı sorunun dört ayrı cevabı.
5-11 Ekim haftasından bende kalan model isimleri değil, bu giriş kartları oldu. Bir de içeridekilerin, kartlardan biri işe yaramazsa ertesi sabah kurulacak cümleleri şimdiden düşünmesi. Notlarımızda bulunsun.
