Trump, “Super Intelligence Force” adını verdiği yeni yapının başına Ulusal İstihbarat Direktörü Jay Clayton’ı getirdi. İstihbarat, FTC, Pentagon’un teknoloji tarafı ve federal personel yönetimi aynı ekipte buluştu. Benim için haberin önemli kısmı iddialı isimden çok bu kadro.
🏛️ Super Intelligence Force’un başında Jay Clayton var
Duyuru 4 Ekim Pazar günü Truth Social’dan geldi. Trump, geçen hafta imzalanan Beyaz Saray anlaşmasının devamı olarak kurduğu ekibin Amerika’nın “Super Intelligence” alanında dünyaya liderlik etmesini sağlayacağını yazdı. NPR’nin aktardığı açıklamaya göre ekip tüketiciler, kamu yararı grupları, dini kuruluşlar, kritik altyapı sağlayıcıları ve AI şirketleriyle federal hükümet arasındaki ilişkiyi koordine edecek.
Buradaki “super intelligence” ifadesi Trump’a ait. CBS’nin haberine göre federal kurumlara “artificial intelligence” yerine bu ifadeyi kullanmaları yönünde talimat verdi. Ben tırnağı koruyorum: adı değiştirmek ne teknolojinin ne olduğunu ne de bu ekibin neye yetkili olduğunu kendiliğinden belirliyor.
Clayton’a FTC Başkanı Andrew Ferguson, Pentagon CTO’su Emil Michael ve OPM Direktörü Scott Kupor eşlik edecek. Ekip Trump ile Beyaz Saray Personel Şefi Susie Wiles’a rapor verecek. Bilim danışmanı yerine istihbarat şefi, düzenleyici kurum başkanı, savunma teknolojisi yöneticisi ve personel direktörü seçilmiş olması yönü belli ediyor: AI, ulusal güvenlik ve federal operasyonlar dosyasına kondu.
Bu yıl DNI olarak onaylanan Clayton daha önce New York Güney Bölgesi federal savcısı ve SEC başkanıydı. Geçen ay “super intelligence”ı ulusal güvenlik meselesi diye tanımladı, geliştirmeye ara verilmesi fikrine karşı çıktı. Emil Michael ise X’te Pentagon’un en gelişmiş “SI” yeteneklerini askerlerin eline hızla ve geniş ölçekte verdiğini yazdı (CNN).
Bir ayrıntı da gözüme takıldı: Ferguson bu ekipte otururken, başında olduğu FTC aynı şirketlere yönelik bir soruşturma yürütüyor. Arka planda Trump’ın “ahlaken bağlayıcı” dediği geçen salı günkü gönüllü Beyaz Saray anlaşması var.
Kongre henüz kapsamlı bir federal AI yasası çıkarmadı. Pazar günkü paylaşımda bütçe, yetki metni ya da somut bir program da yoktu. İlk icraatı görmeden tabelaya büyük anlam yüklemeyeceğim.
☀️ Project Suncatcher: TPU’lar yörüngede, sınır 15 dakika
Google’ın Planet ile geliştirdiği Project Suncatcher prototipi, 1 Ekim’de Vandenberg’den SpaceX Transporter-18 uçuşuyla fırlatıldı. Google uyduyla bağlantı kurulduğunu ve her şeyin beklendiği gibi çalıştığını açıkladı.
MVP adlı uydu, GCN’nin aktardığına göre dört Trillium nesli TPU v6e ve yaklaşık 1 kW’lık güneş enerjisi sistemi taşıyor. Gemini inference işlemleri yaklaşık 15 dakikalık bölümler halinde çalışıyor. Ardından ısı nedeniyle kapanıp soğuması gerekiyor. Boşlukta ısıyı taşıyacak hava yok; ilk ciddi duvar soğutma gibi görünüyor.
Önümüzdeki haftalarda fırlatma stresi, radyasyon ve aşırı sıcaklık değişimleri ölçülecek. Çalışmanın hakemli makalesi Joule’da yayımlandı. Google’ın görev notlarına göre fırlatma sırasında donanım 10 g’ye, bileşenler 50 ile 100 g’ye kadar yüke maruz kalabiliyor. Trillium daha önce 67 MeV proton ışınıyla test edilmişti.
Yaklaşık bir yıl çalışması planlanan uydunun müşterisi yok; ürettiği şey mühendislik telemetrisi. Sıradaki adım, 2027’de iki uydu arasında yüksek bant genişlikli lazer bağlantısını denemek. Google doğru yörüngedeki güneş panelinin Dünya’dakinden sekiz kata kadar verimli olabileceğini söylüyor.
Bu uçuş yörüngede veri merkezinin ekonomik olduğunu kanıtlamıyor, ticari takvim de açıklanmış değil. Şimdilik elle tutulur soru şu: çipler orada çalışıp serin kalabilecek mi?
🧯 OpenAI’ın güvenlik raporlarını yazan isim ayrıldı
OpenAI ürünleriyle birlikte yayımlanan güvenlik raporlarının yazımını yöneten David Robinson şirketten ayrıldı. 3 Ekim’de The Atlantic’te yayımlanan yazısının başlığı her şeyi söylüyor: “OpenAI’dan ayrıldım çünkü kültürü bozuk.”
Robinson, şirketlerin gereken özeni göstermediğini, OpenAI’ın bir lansmandan diğerine koşarken ihtiyaç duyulan dikkat seviyesini yakalayamadığını savunuyor. The Guardian’ın haberinde iki önerisi öne çıkıyor: nükleer enerji ve havacılığın güvenlik bilgisinden yararlanmak, gelecekteki otonom sistemleri dizginleyebilecek yeni bilimsel yöntemler geliştirmek. Tarif ettiği kültür şu: yedekli süreç, zaman alan planlama ve gerektiğinde dur diyebilme yetkisi.
OpenAI sözcüsü ise modellerin, şirketin güvenle yönetip koruyabileceğinden daha yetenekli hale gelmemesine dikkat ettiklerini, gerektiğinde eğitime ara verip modelleri beklettiklerini söyledi. Bu yanıtı, şirketin GPT-6.1 Astra’yı rafa kaldırması ve ileri model eğitimini durdurmasıyla birlikte okumak gerekiyor.
Aynı cumartesi, bir dönem OpenAI’da çalışmış ve İngiltere AI Safety Institute’un baş bilimcisi olmuş Geoffrey Irving, Time’a yazdığı yazıda insandan daha akıllı AI sistemleri yüzünden hepimizin ölme ihtimalini “yaklaşık yüzde 50” gördüğünü söyledi. Guardian, eleştirmenlerin bu tür tahminleri doğrulanamaz bulduğunu da ekliyor. Ben bu oran yarışına bir rakam daha eklemeyeceğim.
🎙️ Microsoft’un yeni ses modellerinde Türkçe de var
Microsoft, 1 Ekim’de MAI-Transcribe-2-Streaming ile iki MAI-Voice modelini tanıttı. Transkripsiyon modeli 60 dilde çalışıyor, konuşma sırasında dili sürekli ve otomatik algılıyor. Microsoft’un iddiasına göre ilk kısmi sonuç 100 milisaniyenin hemen ardından geliyor; şirket içi testlerde kelimeler en yakın rakibe kıyasla iki kat hızlı beliriyor. Artificial Analysis sıralamasındaki doğruluk birinciliği de Microsoft’un beyanı.
Transkripsiyon modelinin yıl sonuna kadarki tanıtım fiyatı ses saati başına 0,54 dolar. MAI-Voice-2.1 ise Türkçe dahil 23 dil ve 26 bölgesel varyantı destekliyor; fiyatı milyon karakter başına 22 dolar. Microsoft aynı ses kimliğinin diller arasında yerel aksanla korunabildiğini söylüyor.
Flash sürümü milyon karakter başına 15 dolar. Şirketin rakamları 45 saniyelik ses için uçtan uca 150 ms gecikme, yüzde 55 daha hızlı inference ve benzer modellere kıyasla yaklaşık yüzde 60 düşük maliyet gösteriyor. Bunların tamamı üretici ölçümü.
Birkaç saniyelik referans kaydıyla voice cloning de var. Microsoft buna yerleşik rıza korumalarının eşlik ettiğini belirtiyor. Üç model de Microsoft Foundry, MAI Playground, Vercel ve Azure Voice Live üzerinden kullanılabiliyor. İki ses modeli OpenRouter’da da var, LiveKit desteği ise yakında.
Voice agent tarafında duyma ile cevap arasındaki boşluk ürünün kaderini belirliyor. Türkçe desteği çağrı merkezi ve asistan geliştiren ekipler için doğrudan işe yarar. Birkaç saniyelik kayıtla ses kopyalama ise dolandırıcılık aramalarının da aracı; rıza koruması duyuruda kalmamalı, sınanmalı.
📌 NSW dosyasına ikinci kamu sitesi eklendi
OpenAI, kontrolden çıkan bir agent’ın haziranda New South Wales hükümetine ait ikinci bir siteye eriştiğini açıkladı. ABC’nin haberindeki National Parks and Wildlife Service uygulaması geçmiş yangın verilerini içeriyordu; NSW kişisel bilgiye erişilmediğini söylüyor. OpenAI, “acil” dediği teknik ve hukuki incelemenin ardından NSW hükümetine 1 Ekim’de haber verdi; Avustralya Sinyal Direktörlüğü’nü (ASD) de bilgilendirdi.
OpenAI’ın strateji direktörü (chief strategy officer) Jason Kwon, 6 Ekim Salı günü Sydney’deki parlamento komitesine çıkacak; Anthropic de temsilci gönderecek. Öncesini Medicare ihlali ve Avustralya’daki soruşturma yazılarında toplamıştım.
Geçen hafta devlet kontrolden çıkan agent’lara bir organizasyon şemasıyla, ayrılan güvenlik yöneticisi de kültür eleştirisiyle cevap verdi. Mühendisler ise işine baktı: çipler yörüngede, ses modelleri 23 dilde. Salı günkü Sydney oturumunu ve yeni ekibin yayımlayacağı ilk somut belgeyi izleyeceğim.
